SI DO TË JETË MUZEU HISTORIK KOMBËTAR?

Dy kantieret më të mëdha të ndërtimit janë Muzeu Historik Kombëtar, për të cilin Ministria deri më tani pak kishte folur dhe padiskutim hapësira për fëmijët, për publikun e vogël i cili që pas tërmetit të pakta i ka vendet ku mund të shijojë art. Pa një teatër kukullash dhe pa cirk, fëmijët shqiptarë intensifikuan mardhënien e tyre me celularët, duke humbur disi magjinë e teatrit. Këto dy çështje, ajo e Muzeut Historik Kombëtar që është një pasqyrë e identitetit kombëtar që çdo i huaj përpiqet të njohë Shqipërinë, por po aq edhe edukimi i fëmijëve përmes artit, janë dy çështje që më shqetësonin. Në këtë kushte, biseda me ministrin Blendi Gonxhe nuk mund të mos merrte këtë rrjedhë. Duke u pëpjekur për të zbuluar më shumë ju përcjellim disa nga detajet e këtyre dy kantiereve të ndërtimit. Aktualisht, kultura vuan mungesën e institucioneve kombëtare. Galeria Kombëtare e Artit është në rikonstruksion. Muzeu Historik Kombëtar po ashtu. Për Galerinë jemi pak më të qartë për projektin, koston, përfundimin e punimeve, por, për Muzeun Historik Kombëtar ende jo. Mund të ndani me ne detaje të këtij rijetëzimi? Projekti i rindërtimit, restaurimit dhe rikonceptualizimit të ndërtesës dhe ekspozitave të Muzeut Historik Kombëtar, zhvilluar si pjesë e programit EU4Culture, ka përfshirë një ekip multidisiplinor prej 53 ekspertësh me përvojë nga sfonde të ndryshme, duke përfshirë konservimin, arkitekturën, inxhinierinë strukturale, inxhinierinë mekanike, elektrike, ekspertët e interpretimit, historianët e ndryshëm, si dhe konservatorët e veprave të artit dhe dizajnerët e muzeut. Përfundimi dhe aprovimi i dizajnit të detajuar ka hapur rrugën për të filluar implementimin ambicioz të restaurimit dhe rikonceptualizimit të Muzeut Historik Kombëtar, i cili do të realizohet nga UNOPS dhe Ministria e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit. Si do të bëhet ndarja e punës për rijetëzimin e Muzeut Historik Kombëtar? Ndërhyrjet janë të ndara në mënyrë të tillë që UNOPS të marrë një rol udhëheqës në detyrat si mbulimi i artifakteve, konsolidimi struktural i ndërtesës ekzistuese, rregullimi i tavanit dhe rikonstruksioni i fasadës si pjesë e programit EU4Culture të financuar nga Bashkimi Evropian. Ndërkohë, Ministria e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit do të fokusohet në rikonceptualizimin e linjave të muzeut dhe ndërtimin e një pavijoni të ri në oborr/atriumin si pjesë e investimeve të Qeverisë në këtë pasuri trashëgimore e institucion kaq të rëndësishëm. Si do të duket muzeu pas ndërhyrjes? Sa do të ndryshojë nga ai që kemi pasur deri më tani, nga ai që njoh unë si gazetare kulture? Me sjelljen në jetë të këtij vizioni të ri të Muzeut, audienca do të ketë edhe akses publik në kat të parë dhe në tarracë, duke i shtuar kështu edhe një hapësirë të re publike këtij institucioni. Dizajni i Muzeut ka mbështetur plotësisht konceptin e aksesit universal, duke integruar një strukturë të re në oborrin e brendshëm që përmban ekuacionet e komunikimit dhe ekspozitat e reja historike të quajtura Kaleidoskopi shqiptar. Hapësirat e ekspozitave do të rikonceptualizohen plotësisht duke integruar ekspozita të qëndrueshme të arkeologjisë, etnografisë, gjuhës/letërsisë dhe historisë. Në vizionin e ri, ne do t'i japim vëmendje të shtuar dy prej shtyllave më themelore të identitetit tonë kombëtar, të cilat jo rrallëherë kanë shërbyer si streha e fundit ku identiteti ynë është "strehuar" dhe ka gjetur shpëtim: Letërsia Shqipe dhe Alfabeti. Çdo cep i pjesës ekzistuese dhe i hapësirave të shtuara të ndërtesës do të përdoret për të ekspozuar pasurinë e kulturës, traditës, historisë, zakoneve shqiptare, ndërsa do t'i dedikohemi gjithashtu edhe tavanit për t’a shfrytëzuar si hapësirë për “qiellin e motin” historik. Brenda ekspozitave të qëndrueshme, Muzeu do të pranojë disa "pika mutuese", ku planohet të ekspozohen një artifakt i vogël që ndryshon çdo muaj me një narrativë të re lidhur me ekspozitën kryesore. Vitrinat mund të kenë një emër specifik si Libri i Muajit, Kënga e Muajit, Veshja e Muajit, ose Ikona e Muajit. Këto do të shoqërohen me ekrane video ose projeksione video që prezantojnë periodikisht materiale audiovizuale të reja dhe/ose dhoma audio që prezanton këngën ose audion e muajit. Këto planifikohen të krijohen nga kuratorët kryesorë të pavijoneve ose nga mysafirë të ftuar si muzikantë, këngëtarë ose artistë të njohur shqiptarë. Galeritë e ekspozitave të përkohshme do të përfshijnë ekspozita tematike të fokusuara në periudha historike ose tema kulturore që nuk prezantohen në galeritë e qëndrueshme. Hapësira për ekspozita të përkohshme do të zgjerohet edhe në zona jashtë për të lejuar një atmosferë më të gjallë rreth Muzeut. Muzeu i rikonceptualizuar do të përmbajë plotësisht funksione të reja të arkivit, konservimit dhe dokumentimit, ku katërkatëshi i shtuar nën tokë do të ndërtohet për të strehuar laboratorët e konservimit, arkivin, laboratorët e dokumentimit dhe të ngjashme. Përpjekjet janë ndërmarrë që Muzeu të jetë më gjithëpërfshirës e edukativ, për fëmijë, të rinj e të rritur, duke integruar filozofinë e aksesit universal që lejon narrativat e Muzeut të jenë të qasshme e sa më të kuptueshme për të gjithë, si edhe për personat me aftësi të veçanta. Muzeu i rikonstruktuar do të përfshijë teknologjinë bashkëkohore të interpretimit dhe interaktivitetit duke përfshirë përmbajtje të zgjeruara realiteti të shtuar dhe virtual që të jenë të disponueshme për vizitorët, përvojat imersive, udhëzues audio të përshtatur sipas moshës dhe interesave, përmbajtje interaktive të mbështetura nga teknologjitë më të fundit. Një projekt i ri i Qeverisë “Rama” këtë mandat është ai pranë Gardës, ku është vendosur të bëhet Teatri i Kukullave dhe Qendra Kombëtare e Kulturës për Fëmijë. Kur e kemi gati, si po vijojnë punimet dhe çdo të bëhet me Teatrin e Kukullave që njoh unë dhe brezi im...? Një vit më parë u hap kantieri i Qendrës Kulturore Kombëtare për Fëmijë dhe Teatri i ri i Kukullave. Teatri aktual i Kukullave kishte një hapësirë të ngushtë, ndërsa projekti i ri propozon t'i japë teatrit një hapësirë më të mirë dhe më të madhe. Qendra e re Kombëtare e Kulturës për Fëmijë dhe Teatri i Kukullave, me sipërfaqe rreth 6,500 m2 do të jetë një pol kulturor multifunksional, dedikuar fëmijëve. Gjithashtu unike në këtë teatër kukullash është lidhja e tij me Parkun e Tiranës. Ndërtesa jo vetëm që është një pavijon pranë parkut, por gjithashtu ka mundësinë të hapë skenën kryesore në park, ku pjerrësia ekzistuese natyrore bëhet një zonë ndenjëse e jashtme për të shijuar evente ose shfaqje të tjera. Besoj ambiente më të mëdha… Nuk do të ketë ndryshime nga plani, projekti që na ka prezantuar ish-ministrja Margariti? Salla e re e propozuar pothuajse dyfishon kapacitetin e teatrit aktual të kukullave, por mbi të gjitha, salla e re përmbush standardet ndërkombëtare. Edhe pse kapaciteti rritet shumë, intimiteti dhe afërsia me skenën mbeten aspekte kyçe të dizajnit nëpërmjet përdorimit të ballkonit dhe formës së auditorit. Nën katin e auditorit shtrihet holli (foyer) dhe hyrja. Për të lejuar frekuentime edhe më të mëdha, skena e sallës kryesore mund të hapet edhe drejt parkut, duke përfituar nga topografia ekzistuese dhe peizazhi i planifikuar, projektohet kapaciteti deri në 400 fëmijë që mund të shijojnë një shfaqje në natyrë. Mbi sallën kryesore të teatrit projekti përfshin edhe një sallë dytësore, e cila mund të përdoret për shfaqje simultane me publik, ose për prova apo prodhime skenografie, e lidhur edhe me kullën e skenës. Përveç dy sallave të performancës propozohen edhe një sërë hapësirash më të vogla për edukim, ekspozitë, prodhim, punëtori dhe administrim. Kjo e kthen ndërtesën nga përdorimi i bazuar vetëm në performancë në një ndërtesë të përdorur gjatë gjithë ditës pasi mund të përdoret nga shkollat dhe organizatat për seminare, edukim dhe eksplorim. Kur mbarojnë punimet? Kur e kanë gati fëmijët këtë teatër? Punimet në objekt kanë filluar në datë 21.02.2023 referuar kjo njoftimit për fillimin e punimeve. Kalendari i punimeve parashikon që punimet duhet të përfundojnë brenda dy viteve nga data e fillimit. Çfarë do të ndodhë me sallën e vjetër të Teatrit të kukukullave, atë ndërtesë në të cilën unë kam shkuar si fëmijë të shijoj skenën teatrale? Sa i përket Teatrit të Kukullave që ne të dy njohim, Teatri Kombëtar i Kukullave është një monument i rëndësishëm kulturor dhe historik dhe një nga sitet e përzgjedhura për t’u restauruar në kuadër të projektit “EU4Culture”. Godina mbart vlera të mëdha historike pasi arkitektura e saj është një reflektim i zhvillimeve kulturore dhe sociale gjithmonë në ndryshim të shoqërisë shqiptare. U ndërtua në vitin 1924 për të shërbyer fillimisht si Shtëpia e Oficerëve dhe më pas u përdor si Parlamenti i parë i Shqipërisë, ku përdorej rregullisht për seancat plenare, mbledhjet e qeverisë, pritjet diplomatike dhe koncerte. Ajo ishte një prej godinave të para administrative në Tiranë. Që prej vitit 1960, godina ka shërbyer si Teatër Kombëtar i Kukullave – një qendër kulture për fëmijë e ngulitur thellë në kujtesën e brezave. Punimet e restaurimit synojnë të ruajnë të gjithë elementët autentikë të pjesës së jashtme dhe të brendshme, duke i kushtuar një vëmendje të veçantë ruajtjes së fazave kryesore të ndryshimeve arkitekturore që ka pësuar godina, kryesisht ato në vitet 1930 dhe 1950. Kjo po realizohet përmes një procesi rigoroz të ruajtjes së elementëve të mbetur dhe restaurimit në rastet kur materiali dhe provat historike janë të padiskutueshme. Godina e Teatrit Kombëtar të Kukullave ishte në kushte të këqija edhe përpara tërmetit. Kjo katastrofë shkaktoi dëmtime të rënda në çati. Më konkretisht, një nga oxhakët u shemb ndërsa të tjerët mbetën në gjendje të paqëndrueshme. Pjesa e brendshme dhe muret pësuan një sërë plasaritjesh strukturore ndërsa një pjesë e skenës u dëmtua ndjeshëm. Gjithashtu, nivelet e tokës përreth godinës kanë ndryshuar gjatë viteve të fundit dhe për këtë arsye ajo ka pësuar dëmtime të rënda si pasojë e lagështisë. Mekanizmat e teatrit, të instaluar në vitet ‘60-të dhe ‘80-të, kishin cilësi të ulët dhe tashmë janë të vjetëruara. Për rrjedhojë, do të zëvendësohen me teknologji më moderne. Restaurimi i Teatrit Kombëtar të Kukullave do të jetë plotësisht në përputhje me standardet bashkëkohore dhe do të ketë një kapacitet prej 160 personash. Përmirësimet e kryera do të përfshijnë përmirësime në mekanizmin e skenës dhe sisteme më të mira të performancës audio-vizuale. Pra, teatri që njohim unë dhe ti, nuk do ta humbasë funksionin! ISH KINOSTUDIO SHQIPËRIA E RE NË PUNIME GJITHASHTU Ka nisur edhe restaurimi i Korpusit Qendror të Ansamblit që përbën Ish-Kinostudion! Një projekt mjaft i rëndësishëm për përmirësimin e ndjeshëm të infrastrukturës së një prej institucioneve më të rëndësishme kulturore, financuar nga Bashkimi Evropian dhe zhvilluar nga UNOPS, si pjesë e programit EU4Culture. Ndërhyrja parashikon restaurimin e fasadës dhe interiorit, duke ruajtur muraturën ekzistuese dhe duke riparuar dëmtimet, meremetimin e suvasë dhe restaurimin e elementëve dekorativ, instalimet elektrike, riorganizimin dhe përmirësimin e tualeteve dhe sistemeve të kanalizimit, sistem ndriçimi të jashtëm të fasadës me ndriçues projektor dhe linear. Me largimin e administratës së ish-Ministrisë së Kulturës, që do të vendoset në qendër, tek Ministria e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit , godina do t’i kalojë Qendrës Kombëtare të Kinematografisë, e cila po riorganizohet dhe shumë shpejt do të fillojë mbështetjen e krijimtarisë kinematografike dhe audiovizuale me qëllim përforcimin e sistemit dhe përafrimin me praktikat më të mira evropiane të këtij sektori. Do të mirësistemohen edhe IKTK e IKRTK, në kuadrin e rishikimit të Projektit të njohur si Parku i Arteve, që do të zgjerohet me rikonceptimin e godinave të tjera dhe infrastrukturën funksionale, oborret dhe sistemet e sigurisë e të e-monitorimit! Gonxhja: Jam i shqetësuar për Bibliotekën Kombëtare Këtë vit, zgjodha që numrin e parë të revistës NeësBomb të rrëfeja disa nga sekretet e Butrintit, si çështja që diskutohej më së shumti, ndoshta edhe një arsye pse ish-ministrja Margariti u largua nga detyra, ministria u shkri dhe padiskutim prezantoi një këndvështrim tjetër të kryeministrit Rama se si DUHET parë kultura, edhe si mundësi ekonomike… Numrin e dytë të revistës ia dedikova një plage të madhe, Bibliotekës Kombëtare, e cila lëngon në mjerim me pamjet e librave vendosur në kuti bananesh. Këtë shkrim e nisa me Butrintin por, nuk mund ta mbyll pa dramën e Bbiliotekës. Gjatë bisedës me ministrin Blendi Gonxhja, i cili konfirmon gjendjen e mjerueshme po aq sa edhe problemet që shqetësojnë këtë proces të rimëkëmbjes, do të merrni një ide të plotë se çdo të ndodhë me godinën aq të lakmuar të qarqeve intelektuale në vend. Nëse vijojmë me kantieret, një plagë e hapur prej vitesh është edhe Biblioteka Kombëtare. Prej vitesh thërret për ndihmë… Aty ka probleme pronësie, probleme hapësirash, probleme... Si Ministër i ri i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit, jam shqetësuar thellësisht për gjendjen aktuale të Bibliotekës Kombëtare. Ky institucion shumë i rëndësishëm për trashëgiminë kulturore dhe intelektuale të vendit tonë ka përjetuar sfida të mëdha ndër vite, veçanërisht në lidhje me hapësirën dhe infrastrukturën e saj, kjo edhe sepse bibliotekat janë entitete që vetvetiu zmadhohen, rëndohen në volum fizik e inventar nga libri i ri. Një nga problemet kryesore me të cilat ballafaqohet Biblioteka Kombëtare është mungesa e hapësirës së mjaftueshme për arkivimin dhe ruajtjen e koleksioneve të saj të çmuara. Është e papranueshme që materiale të tilla të rëndësishme, duke përfshirë vlera të rralla si antikuarë dhe dorëshkrime, të vendosen në rrethana provizore dhe jo të sigurta për ruajtje të gjatë. Gjithashtu, mungesa e hapësirës së mjaftueshme për të ofruar shërbime bibliotekare të kualitetit dhe mjedise të përshtatshme për njerëzit me aftësi të kufizuara, përbën shqetësim. Çfarë do të bëjmë? Çfarë po bëni? Për të zgjidhur këto sfida, duhet një strategji afatgjatë dhe investime infrastrukturore. Nëse nuk veprojmë tani, do të rrezikojmë jo vetëm ruajtjen e kësaj pasurie funksionale kulturore, por edhe mohimin për brezat e ardhshëm. MEKI po punon për të mbledhur gjithë të dhënat, nga statusi pronësor tek dokumentacioni teknik, për të dalë në një plan të qëndrueshëm për ndërhyrjen emergjente, paralel me projektin e investimet për sistemimin e fondeve arkivore, deri në rikonceptimin dhe risitë për ekspozimin e librave, dorëshkrimeve, antikuarëve e hartave të rralla për publikun dhe vizitorët e huaj, duke bërë dhe një ndarje të librit klasik nga letërsia e re. Ka nisur puna? Ka qenë një ide pë po aty pranë Gardës, aty ku aktualisht po ndërtohet qendra kulturore për fëmijë dhe teatri i kukullave të ishte një Bibliotekë, kombëtare apo e Tiranës, nuk u diskutua. Pastaj, një ide e përfolur ka qenë që në ata vend, të vendosej çadra e Cirkut Kombëtare. Shumë intitucione aty. A flasim për të njëjtin vend? Kemi nisur punën edhe për masterplanin e Bibliotekës së Librit të Ri, si një investim madhor pranë Parkut të Madh të Liqenit, sipas një projekt-koncepti arkitekturor modern, që do të japë zgjidhje afatgjatë për fondet bibliotekore dhe shërbimet për lexuesin, përfshirë metodave inovative e digjitale. Ministri nga Parisi Në Paris, në Pallatin Elysee, në emër të Qeverisë Shqiptare, u firmosën dy marrëveshje prioritare me Qeverinë Franceze, shenjë e qartë e miqësisë dhe bashkëpunimit mes dy vendeve, që do t’i hapin rrugën zhvillimit të projekteve strategjike në sektorë të ndryshëm, thelbësorë për përparimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Marrëveshja e parë, e nënshkruar me Z. Jean-Noël Barrot, Ministër për Evropën, ishte një Marrëveshje Ndërqeveritare e nivelit më të lartë, që për herë të parë hedh bazat për bashkëpunimin në projekte strategjike mbi turizmin, menaxhimin e ujit, mjedisin e mbetjet, inovacionin, dixhitalizimin, energjinë, infrastrukturën e transportin, arsimin, administratën publike, shëndetësinë dhe bujqësinë, nisma që do të realizohen në nivel dypalësh, si edhe nga sipërmarrjet më të mirënjohura franceze, falë edhe mbështetjes së drejtpërdrejtë të shtetit francez. Marrëveshja e dytë, e bashkë-nënshkruar me Znj. Marie-Hélene Loison, zv/Drejtore e Përgjithshme e Agjencisë Franceze të Zhvillimit (AFD) dhe Ambasadores së Francës për Shqipërinë, Znj. Catherine Suard, i hap rrugën financimit të programit transformues të titulluar “Zhvillim i Gjelbër dhe i Qëndrueshëm". Në kuadër të kësaj nisme, Shqipëria do të mbështetet në vlerën 120 milionë euro nga Agjencia Franceze e Zhvillimit, fond që do të shërbejë si katalizator për implementimin e projekteve dhe reformës transformuese të ndërmarrë nga Ministria e Turzimit dhe Mjedisit.

SI DO TË JETË MUZEU HISTORIK KOMBËTAR?

Nga Luela Myftari

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Mariglen Disha, njeriu pas vizionit të ri për Librazhdin!

I pari i Sarandës, Olti Çaçi: Ju mirëpresim, peshkun në tavolinë e bukuritë në rrugët e qytetit

FILMI, përpjekjet për t’u shkëputur nga Lëmosha

Ilir Meta: Burgu, testi që më bëri të fitoj shprehi atomike!

Aktori Igli Zarka: Suksesi nuk buron nga makinat e shtrenjta apo rrobat e Luksit!

Artikujt më të lexuar

Zvërneci, investimi që do ndryshojë historinë e turizmit shqiptar

Përtej Zvërnecit

Gjergj Luca, kryeoligarku i Shkrimsit, rebeli që grisi diplomën për t’u bërë biznesmen

Vajzat e humbura

Lufta me Bulevardin

JETA E NATËS NË VITET ’90, NGA DISKO ALBANIA DHE MARIKAJ TE BUZUKËT E PARTYT RAVE

Gjiri i Kakomesë, “Bukuroshja” e braktisur bëhet gati për TURIZËM

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?

SI DO TË JETË MUZEU HISTORIK KOMBËTAR?

Nga Luela Myftari

Mbështetni autorët dhe abonohuni në përmbajtje

Shkarko

Zblloko Artikullin

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Artikujt më të lexuar

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?