NA ISHTE NJË HERË GAZETA/ Në 30 vjet, 4 presidentë të SHBA vizituan Shqipërinë

Nga Jimmy Carter te Bill Clinton. Cila është historia e vizitave të presidentëve të SHBA në Shqipëri dhe si i kanë trajtuar gazetat e Tiranës. Nga “Zeri i Popullit” për Carter në 1993, te “Rilindja Demokratike” për George H. Bush në 1994 dhe 1996, “Tirana Observer” për George Ë. Bush në 2005 dhe “Dita” dhe “Fjala” për Clinton më 3 korrik 2023 Presidenti i 39-të Jimmi Carter më 31 gusht 1993; Presidenti i 41-të George H. Bush më 28 nëntor 1994; Presidenti i 41-të George H. Bush më 14 qershor 1996; Presidenti i 43-të George Ë. Bush më 10 qershor 2007; Presidenti i 42-të Bill Clinton më 3 korrik 2023. Pesë vizita të katër presidentëve të SHBA në Shqipëri mbeten aureola e marrëdhënieve mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Shqipërisë që nga vendosja e tyre më 28 korrik të vitit 1922 e deri më sot. Po si i ka trajtuar media shqiptare këto vizita, më saktë gazetat, që ishin të vetmet mjete informimi për publikun? Vizita e pasqyruar plotësisht është ajo e George Ë. Bush, i vetmi president në detyrë që ka vizituar vendin tonë. Dhe sigurisht edhe vizita e fundit e Bill Clinton, me të vetmin ndryshim se mbreti i pasqyrimit për të nuk kanë qenë gazetat, por portalet. Ndërkohë, vizita e Jimmy Carter dhe dy vizitat e George H. Bush ngjajnë sikur kanë ndodhur 1 shekull më parë. Pasqyrimi i tyre në gazeta është i cunguar dhe detajet janë me mangësi të theksuara duke treguar mungesën e profesionalizmit të gazetarisë së asaj kohe. VIZITA E PRESIDENTIT JIMMY CARTER, 31 GUSHT-2 SHTATOR 1993 Janë të paktë ata që e dinë se presidenti i 39-të i SHBA, Jimmy Carter, ka qenë në Shqipëri. Madje i pari president amerikan që ka shkelur tokën shqiptare. Më 31 gusht të vitit 1993, ai mbërriti në Rinas pas 12 vjetësh që kishte lënë Shtëpinë e Bardhë në një vizitë të veçantë një vend të veçantë. Edhe pse ai kishte një ftesë zyrtare dhe pritja ishte po zyrtare, mbërritja e tij në Tiranë është shoqëruar me pak jehonë. Kjo ndoshta e lidhur edhe me faktin që ai tashmë ishte në pension, por më shumë se kaq, vizita e sekretarit të Shtetit James Becker më 22 qershor 1991 ishte e tillë që çdo vizitë e një personi privat nga SHBA, pavarësisht se çfarë kishte qenë ai, do të ishte e sfumuar. Megjithatë Carter është vlerësuar nga autoritetet shqiptare, por jo edhe aq shumë nga media. Jimmy Carter ishte president i SHBA në një mandat, nga viti 1977 deri në 1981 si përfaqësues i Partisë Demokratike. Bën përshtypje fakti që kjo vizitë ka zënë shumë pak vend në gazetat e kohës dhe akoma më pak në televizionin e vetëm të asaj kohe, TVSH. Pothuajse të gjitha gazetat e atyre ditëve e kishin si lajm në faqe të parë, por kur i lexon sot ato lajme, informacionet duken aq të vakta sa të habisin. Bën përshtypje që vizitën e ka pasqyruar gazeta “Zeri i Popullit”, organ zyrtar i Partisë Socialiste dhe gazeta më e konsoliduar që vijonte ende të shtypej edhe pse që nga viti 1942 ajo kishte qenë organ i Partisë Komuniste. Në numrin e të enjtes së 2 shtatorit 1993, në një shkrim rreth 25 radhë “ZP”e trajton këtë vizitë me fjalë të thjeshta dhe me titullin “Xhimi Karter në Shqipëri”. Shkrimi duket redaksional, nuk ka autor dhe stili është tipik i vjetër i kësaj gazete. Bie në sy që trajtimi është me nota pozitive edhe pse Carter përgjatë komunizmit nga kjo gazetë ishte cilësuar armik i Shqipërisë. Theksi në shkrim i është vënë angazhimit të Carter për çështjen e Kosovës. Mes të tjera “ZP” shkruan: “Një ndër aktivitetet e shumta të këtij fondacioni (Fondacioni Carter) ka qenë edhe mbrojtja e të drejtave të njeriut të shqiptarëve të Kosovës që po shkelen aq shumë nga pushtuesit serbë. … Në këtë kuadër, shqiptarët në të dy anët e kufirit në personin e Xhimi Karterit shikojnë mbrojtësin e të drejtave dhe lirive të njeriut dhe si e tillë shihin edhe mikun e tyre dhe e përshëndesin ardhjen e tij në Shqipëri”. VIZITA E PRESIDENTIT GEORGE HERBERT BUSH, 28-29 NËNTOR 1994 Një tjetër vizitë pothuajse e panjohur është ajo e presidentit George Herbert Bush në Tiranë më 28 nëntor 1994. Ishte pothuajse një prezencë blic e tij në kryeqytetin shqiptar dhe e palajmëruar më parë. Të dhënat jo zyrtare ishin se Bush kishte mbërritur në Shqipëri nga disa lobistë gjatë një turi që ai kishte ndërmarrë në Evropë. Gjithsesi njihej raporti i tij personal me Sali Berishën. Ishte George H. Bush që kishte pritur në Shtëpinë e Bardhë presidentin Berisha në vitin 1992 në një ceremoni që nuk e ka arritur asnjë politikan shqiptar për nga rëndësia dhe vlerësimet. Vizita në Tiranë për Bush kishte karakter këshillues dhe miqësor. Bush takoi vetëm presidentin Berisha në Pallatin e Brigadave dhe po aty kaloi një darkë me të. Gazetat e asaj kohe kanë shkruar vetëm disa rreshta që edhe sot është e vështirë t’i gjesh, por që vetë Bush e ka përmendur këtë vizitë në një intervistë të tij disa vite më vonë. Berisha sapo kishte humbur referendumin për kushtetutën dhe kjo ishte një goditje e madhe për pushtetin e tij personal, por edhe për qeverisjen e PD pas ardhjes në pushtet në 1992. Sipas të dhënave të asaj kohe Bush dhe Berisha kanë diskutuar përgjatë darkës për disa çështje të rëndësishme, mes tyre ajo e Kosovës dhe situata në Shqipëri ishin më kryesore. VIZITA E PRESIDENTIT GEORGE HERBERT BUSH, 14 QERSHOR 1996 Kishte pak më shumë se 3 vjet që kishte lënë Shtëpinë e Bardhë kur presidenti i 41-të i SHBA George Herbert Bush vizitoi Shqipërinë. Më saktë, më 14 qershor 1996 ai erdhi në Vlorë me jahtin e familjes së tij dhe për aq kohë sa qendroi kishte me vete pothuajse të gjithë familjen në të cilën përfshihej bashkëshortja Barbara Bush, djali Jeb Bush dhe gjenerali me katër yje, Colin Poëell. Vizita që dukej sa private, por me aq nënkuptime kishte rëndësi për disa arsye. E para, ishte situata e nderë në Shqipëri në një krizë të vërtetë të marrëdhënieve mes dy vendeve pas arrestimit të 5 minoritarëve grekë, por edhe thyerja e embargos së naftës me Jugosllavinë dhe parregullsitë në zgjedhjet e 26 majit 1996. Por vizita e tij në Vlorë ishte si një lloj këshillimi që presidenti në pension tashmë i bënte Berishës për të ndryshuar kursin. Në kushtet e medias së asaj kohe vizita pothuajse ka qenë në sekret të plotë, por edhe media zyrtare lë shumë për të dëshiruar. Lajmin në fakt e ka publikuar Agjensia Telegrafike Shqiptare dhe prej saj e kanë marrë edhe gazetat. Mes tyre gazeta “Rilindja Demokratike”, organi zyrtar i Partisë Demokratike në pushtet. Në numrin e ditës së shtunë, 15 qershor, “RD” publikon lajmin në pak më shumë se 25 radhë kompjuterike dhe me autor ATSH. Asnjë rresht më shumë se informacioni zyrtar dhe asgjë më shumë në një vizitë të një personaliteti kaq të rëndësishëm. Lajmi është shoqëruar me dy fotografi, në njërën presidenti Berisha me presidentin Bush dhe në tjetër të dy presidentët dhe gjeneralin Poëell. Gabimet janë jo pak në shkrim, por mund të quhet gafë që nuk kanë shkruar si duhet emrin e Colin Poëell, veçanërisht ATSH e shkruan Korin. Duket se largimet nga puna të gazetarëve me eksperiencë në fushën e jashtme të ATSH e kishin dhënë efektin negativ. Ajo që vlen më shumë është intervista e vetme e një gazetari shqiptar që i mori Bush. Korrenspondent i “Zerit të Amerikës”, Mero Baze, e transmetoi atë në edicionet e lajmeve të kësaj radioje. Në lajmin e “RD” janë përdorur frazat klishe si “Bush ishte për një vizitë miqësore” dhe se ai dhe Poëell ishin miq të Sali Berishës. “RD” publikon dy citime që janë nxjerrë po nga intervista e Bazes. E para, për atë që është shprehur Berisha: “Presidenti Berisha i garantoi miqtë amerikanë se qeveria po bën të gjitha përpjekjet për riparimin e defekteve të vërejtura në procesin e zgjedhjeve të 26 majit pas bojkotimit që i bën atyre forcat e majta”. Dhe e dyta për atë që është shprehur Bush: “Unë shoh një përparim të jashtëzakonshëm në këtë vend të mrekullueshëm dhe ndjehemi shumë të lumtur që jemi këtu si miq të presidentit Berisha së bashku me gjeneralin Poëell, i cili njihet në të gjithë botën për udhëheqjen e tij kurajoze në luftë”. VIZITA E PRESIDENTIT GEORGE ËALKER BUSH, 10 QERSHOR 2007 Më 10 qershor 2007, presidenti George Ë. Bush zhvilloi vizitën e parë dhe më të rëndësishme që një president në detyrë ka bërë në Shqipëri. Për 8 orë, ose 480 minuta që ka qëndruar në Tiranë dhe në Fushë-Krujë, Bush tregoi jo vetëm mbështetjen e SHBA për Shqipërinë por dha edhe lajmin se Kosova do të ishte shtet i pavarur. Përgjatë kësaj kohe çdo gazetar i Shqipërisë ka qenë sy e vesh për të kapur çdo detaj. Jo vetëm ditën e vizitës, por para dhe pas saj, çdo gazetë ka trajtuar vetëm këtë vizitë. Duhet theksuar se të gjitha gazetat në print ditën që Bush mbërriti në Tiranë, faqen e fundit e kishin në formë posteri të sponsorizuar nga qeveria me mbishkrimin në anglisht: Ëelcome Mr. President Bush! Ndërkaq, në faqen e parë të gazetës “Tirana Observer”, në një speciale të numrit të 12 qershorit, nën titullin “100 të veçantat e vizitës së Bush” është përgatitur një përmbledhje me detaje nga më interesantet që nuk i kishin kapur kamerat televizive. Disa nga detajet në shkrim janë si më poshtë: Përgjatë kohës që Bush ishte në Shqipëri në Rinas u anuluan të gjitha fluturimet dhe asnjë avion nuk ulej në pistë dhe asnjë avion nuk u ngrit në fluturim; Bush arriti në Tiranë me avionin presidencial Air Force One; 30 makina shoqëruan Bushin në Tiranë; 400 gazetarë amerikanë dhe nga shtete të tjera shoqëronin vizitën e Bush në Shqipëri; George Bush mori shumë dhurata, por secila prej tyre që ishte mbi 100 dollarë duhet ta linte në Shtëpinë e Bardhë edhe kur të largohej nga detyra sipas ligjit amerikan; Bush është shprehur se kur të mbaronte mandatin do të jetonte në Shqipëri; Disa komunistë në Rreshën kishin shkruar disa parrulla kundër kësaj vizite; 2500 marinsa siguronin vizitën e Bush, ndërkohë që shumë snajpera ishin të instaluar në tarracat e pallatave të larta; tri skuadrilje avionësh F17 patrullonin në qiellin e Tiranës gjatë vizitës së Bush; Gjatë vizitës së Bush në Shqipëri, sipas policisë nuk ndodhi asnjë ngjarje qoftë e vogël kriminale; CNN, BBC, Euro Neës tranemetuan live vizitën e Bush në Tiranë. VIZITA E PRESIDENTIT BILL CLINTON, 3-4 KORRIK 2023 Një dron që filmonte nga qielli çdo detaj në ceremoni. Një lum njerëzish, shumica me flamuj amerikan në duar që ndiqnin ceremoninë dhe më pas dëshironin të takonin presidentin Bill Clinton. Për nga cilësia e organizimit dhe detajet, vizita e presidentit të 42-të Bill Clinton më 3 dhe 4 korrik 2023 në Tiranë është nga më të veçantat. Ndonëse në pension, ai u prit nga kryeministri Edi Rama si të ishte në detyrë dhe për atë që ai ka bërë për Shqipërinë u vlerësua me titullin “Ylli i Mirënjohjes për Arritjet Publike”. Po gazetat? Gazetat në print kanë vdekur si në të gjithë botën, por mbreti i medias mbeten portalet. Megjithatë disa gazeta që ende sforcohen të dalin në print, në faqe të parë ia kushtuan kësaj vizite. Kështu, gazeta “Fjala” e ka përqendruar vizitën e Clinton te deklarata që ai bëri për atë që ndodh në Mitrovicë, më saktë për veprimet e kryeministrit Albin Kurti me titullin “Ta ndalim këtë marrëzi”. Shumë interesante është një shkrim i diplomatit dhe publicistit të njohur Shaban Murati, të cilin gazeta “Dita” e kishte shkrimin kryesor në faqen parë të ditës tjetër me titull: Clinton, Tirana dhe Prishtina. Murati, një penë e hollë dhe parashikues i saktë i zhvillimeve në rajon bënte një thirrje: Albin hapi veshët! Ndërkohë të gjitha portalet në Shqipëri kanë dhënë detaje nga kjo vizitë. Diciturat; Gazeta “Zeri i Popullit” e datës 2 shtator 1993 në të cilën pasqyrohet lajmi për vizitën e Presidentit Jimmy Carter në Shqipëri. Foto e presidentit Jimmy Carter në detyrën në zyrën ovale. Gazeta “Rilindja Demokratike” në të cilën presidenti Bush tregon që ka qenë në një vizitë në Tiranë më 28 nëntor 1994. Gazeta “Rilindja Demokratike” e datës 15 qershor 1996 në të cilën pasqyrohet lajmi për vizitën e presidentit George H. Bush bashkë me familjen e tij dhe Colin Poëell në Vlorë më 14 qershor 1996. Gazeta “Tirana Osberver” e datës 11 qershor 2007 në të cilën pasqyrohet vizita e presidentit në detyrë George Ë. Bush në Tiranë. Gazeta “Fjala” e datës 4 korrik 2023 në të cilën pasqyrohet vizita e presidentit të 42-të të SHBA, Bill Clinton. Gazeta “Dita” e datës 5 korrik 2023 në të cilën titulli kryesor lidhet me vizitën e presidentit të 42-të të SHBA, Bill Clinton.

NA ISHTE NJË HERË GAZETA/ Në 30 vjet, 4 presidentë të SHBA vizituan Shqipërinë

Nga Roland Qafoku

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Një kërthi në kufi

Shqiptarët “spiunë” të historisë polake të shekullit të 18-të

“Muzikë problematike” kur të ‘vlerësonte’ partia

Kur Eurosong inçizohej fshehurazi

KUR PARTIA BËNTE FESTIVALIN

Gëzon e gjithë Shqipëria

Artikujt më të lexuar

Zvërneci, investimi që do ndryshojë historinë e turizmit shqiptar

Përtej Zvërnecit

Gjergj Luca, kryeoligarku i Shkrimsit, rebeli që grisi diplomën për t’u bërë biznesmen

Vajzat e humbura

Lufta me Bulevardin

Gjiri i Kakomesë, “Bukuroshja” e braktisur bëhet gati për TURIZËM

PROTESTA E MEMEVE TË TALLESH NË ZGRIPIN E PAMUNDËSISË

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?

NA ISHTE NJË HERË GAZETA/ Në 30 vjet, 4 presidentë të SHBA vizituan Shqipërinë

Nga Roland Qafoku

Mbështetni autorët dhe abonohuni në përmbajtje

Shkarko

Zblloko Artikullin

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Artikujt më të lexuar

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?