Astrit Kalaja, gjyqtari që luante piano e jepte DREJTËSI

Thonë se kush e kupton dhe luan muzikën, di si të prekë zemrat; kupton edhe shpirtin e njeriut. Kush e luan muzikën, e ndjen ritmin e jetës në çdo frymëmarrje. I tillë ishte edhe gjyqtari Astrit Kalaja që u nda tragjikisht nga jeta mesditën e 6 tetorit në krye të detyrës. Në këtë rrëfim të veçantë për NewsBomb, vajza e tij Bjorna tregon për babain e saj jashtë sallës së gjyqit, shkodranin plot batuta e humor që pëlqente pasditet ti kalonte në piano e firzarmonikë; njeriun kurajoz që mësoi tre fëmijët me dashurinë për vendin e si të mbanin lart emrin e familjes. Shkodra humbi një bir të denjë, drejtësia një zë të qetë e të urtë, ndërsa familja humbi njeriun që i jepte kuptim çdo dite dhe forcë atyre. Në këtë shkrim do të gjeni Astrit Kalanë, njeriun përtej togës së zezë, një baba, bashkëshort e qytetar që e deshi jetën dhe punën e tij! Nga Françeska Kordalli Ishte një mesditë e zakonshme tetori! E nisur vrullshëm në redaksi me lajme politike, por beftas një vrasje e minutave të fundit u raportua si LAJM I FUNDIT! Gjyqtari Astrit Kalaja ishte vrarë brenda sallës së gjyqit. Tre krisma që përçanë heshtjen e tempullit të drejtësisë dhe tronditën të gjithë vendin, por mbi të gjitha, tronditën Shkodrën, qytetin ku ai kishte lindur, ishte rritur dhe kishte ndërtuar emrin e tij me ndershmëri, përkushtim dhe fisnikëri. Në kryeqendrën e veriut, aty ku njerëzit janë mësuar me shumë ngjarje, atentate e vrasje, por jo me një padrejtësi të tillë, lajmi ra si një rrufe! Njeriu i cili ashtu si çdo ditë me çantën plot dosje ishte nisur për në punë, nuk do të kthehej më në vendlindjen e tij, në strehën e ngrohtë të shtëpisë ku e priste shoqja e tij e jetës, dashuria që njohu qysh në adoleshencë, Valbona, tre fëmijët e tyre të mrekullueshëm dhe nipi i vogël të cilin gjysh Astriti, fatkeqësisht nuk mundi që ta shihte të rritej dhe t’i tregonte për drejtësinë, Shkodrën e poezitë. Pas ditësh të tëra heshtjeje, dhimbjeje, tituj lajmesh, reagime publike, në redaksi mbeti një pyetje që s’e hiqnim dot nga mendja: “Kush ishte gjyqtari Astrit Kalaja, përtej togës se zezë dhe vendimeve gjyqësore”? Pas shumë telefonatash dhe mesazhesh, vajza e tij e madhe, Bjorna, pranoi që të fliste. “Dua që të gjithë ta njohin babain tonë, njeriun që ai ishte. Nuk duam që të kujtohet vetëm për mënyrën si iku, por për mënyrën si jetoi” , më tha ajo duke më ftuar në shtëpinë e tyre, ku i ati kishte lënë gjurmët e një jete të ndershme. Në sytë e saj, të lodhur nga lotët, pashë një dëshirë të brendshme për të treguar jo vetëm për dhimbjen që po i çante kraharorin, por edhe krenarinë për njeriun që kishte qenë babai i saj. Rruga që të çon drejt lagjes ku ndodhet shtëpia e gjyqtarit Astrit Kalaja në Shkodër, ishte e mbushur me një qetësi, që s’i ngjante të zakonshmes. Porta ngjyrë e zezë ishte gjysmëhapur. Brenda, aroma e kafes së përgatitur rishtas dhe tingujt e zbehtë të një pianoje të vjetër. Është e njëjta piano, siç më treguan fëmijët e tij, aty ku ai ulej çdo mbrëmje për të shkundur “pluhurin” e ditës. I shoqëruar nga ëmbëlsira e familjes, Uanda, të dy babë e bijë dhuronin muzikë për anëtarët e tjerë. Astriti herë në piano, e herë në duar mbante fizarmonikën, duke lënë të voglën që ta ndiqte me tinguj. Pak më tutje ishte edhe fizarmonika, e varur pranë një fotografie bardhezi. Aty dukej i qeshur, me sytë që i rrezatonin mirësi. “Kur babai dhe motra luanin së bashku, shtëpia merrte frymë ndryshe”, më tha vajza e tij, duke e përkëdhelur me sy atë instrument që tanimë hesht. Mbi tavolinën e drunjtë, librat e drejtësisë ishin ende aty, me faqe të shënjuara, me lapsa të lënë mes paragrafëve. Peshorja e vogël prej bronzi, një dhuratë nga një koleg i vjetër, qëndron në qendër të tavolinës, simboli i jetës së tij, misionit të tij. “Ne jemi rritur me këto libra”, më tha i biri. “ Në shtëpinë tonë, drejtësia ishte frymë, mënyrë jetese, nuk ishte vetëm profesion. Na mësoi rrugën e drejtë, të bëhemi të Zotët e vetes”. Në çdo qoshe të asaj shtëpie, ndihej prania e tij. Librat e letërsie, të përzier me vendime gjyqësore, qëndronin në raftin pranë dritares, një karrige ku lexonte, një laps mbi tavolinë, një dosje e mbyllur përgjysmë. Pak më tutje, poezitë për Shkodrën, të shkruara me dorën e Astritit, flasin për një njeri që e dinte ç’është dashuria për qytetin e vet. “Ishte njeri i thjeshtë, që i respektonte të gjithë, nga zyrtari te punëtori ”, më thanë me zë të ulët fëmijët. “ Nuk e ndante asnjëherë drejtësinë nga njerëzillëku”. Ata më folën për shumëçka! Për gjyqtarin që punonte deri natën vonë, për babain që e kishin busull dhe mbështetje kurdo herë, për profesionistin që nuk e ndante njeriun nga detyra. Flasin për pianon që luante për t’u dhënë qetësi, shakatë e tij, poezinë, për biçikletën me të cilën lëvizte në qytet si çdo shkodran i zakonshëm, për dashurinë që dinte ta shfaqte në çdo gjest të vogël. Për herë të parë, në një rrëfim të ndjerë për Revistën Newsbomb, fëmijët e gjyqtarit Astrit Kalaja, kanë sjellë njeriun që nuk u lodh së besuari se e drejta do të triumfojë, njeriun që i mësoi se integriteti është pasuria më e madhe që një prind mund t’u lërë fëmijëve të tyre, fjalët e fundit që patën me të dhe një “ah sikur”! -Do të doja ta nisnim duke e sjellë Astritin përpara nesh, si njeri përtej profesionit të tij. Si do ta përshkruanit si bashkëshort, si baba dhe si mik? Ishte një bashkëshort, baba dhe mik i ngushtë për të gjithë ne. Dinte si të na këshillonte, si të komunikonte me ne, si të të frymëzonte dhe të të mbështeste për çdo iniciativë që ndërmerrnim. Ishte njeri që lexonte shumë, e shijonte filozofinë dhe artin dhe shpaloste kudo dimensionet me shumë ngjyra të karakterit të tij. Ishte njeri i thjeshtë, që tregonte interes për çdo person me të cilin binte në kontakt. Gjithmonë shikonte anët pozitive të njerëzve dhe shoqërisë, ishte human dhe kishte dëshirën e mirë për të ndihmuar e mbështetur këdo. – Çfarë e bënte të veçantë në familje? A kishte ndonjë ritual të përditshëm, një gjest të vogël që ju jepte qetësi apo që sillte gjithmonë buzëqeshje në shtëpi? Ishte një person shumë i qeshur dhe i dashur. Sapo një nga ne hynte në shtëpi, është gjithmonë ai imazhi i babit që të buzëqeshte, të përqafonte dhe fillonte të bisedonte me ty. Qetësi na përcillte gjithmonë kur luante në piano ose në fizarmonikë dhe e ndjeje energjinë e shpirtit të tij përmes notave muzikore. – A kujtoni ndonjë moment të veçantë me të, ndoshta një udhëtim, një bisedë e gjatë, apo thjesht një pasdite të zakonshme që ju ka mbetur në zemër? Besoj se alegria dhe pozitiviteti që babi përcillte në çdo rreth ku ishte, është diçka që të kujton babin sapo e përmend. Në familjen e gjerë, ishte ai i cili kishte qejf të mblidheshim dhe të gëzonim e festonim të gjithë bashkë. Çdo kohë e kaluar së bashku është një kujtim që do ta ruajmë të vyer për vete ne dhe do mundohemi ta transmetojmë edhe te fëmijët tanë. – A kishte ndonjë vlerë ose mësim që ai përpiqej ta përcillte çdo ditë te fëmijët, diçka që sot ju duket si thelbi i karakterit të tij? Lidhur edhe me profesionin e tij dhe perceptimin e figurës së gjyqtarit, babi e kishte shumë të rëndësishme ruajtjen e figurës dhe integritetit të personit. E theksonte gjithmonë që nëse nuk i bën keq kujt, shpirti yt është i qetë, i pastër dhe emri që lë pas për fëmijët e tu do të jetë me peshë. Besonte shumë në energjinë pozitive dhe rritjen e karakterit që të punuarit fort sillte. Për të tre ne, fëmijët e tij, insistonte shumë që të ecnim në rrugën tonë të jetës duke krijuar një emër të mirë për veten. Besoj se kultura e punës që ai la pas ishte ndër ato vlera që ne gjithmonë do ta mbartim me vete. Ruante qetësinë, ishte gjakftohtë duke menduar dy-tre hapa përpara dhe për ne kishte gjithmonë një këshillë të vlefshme për të dhënë. Qasja pozitive që të dy prindërit tanë kishin për t’u gjendur pranë njerëzve të tyre të dashur është gjithashtu një vlerë tjetër që ne e mbartim si shembëlltyrë e asaj që prindërit tanë transmetuan tek ne. – Si ishte z. Astrit jashtë sallës së gjyqit, njeriu që linte pas stresin e punës dhe i përkushtohej familjes? A arrinte ta bënte këtë ndarje, apo shpesh e sillte me vete peshën e profesionit? Në aspektin e balancës midis jetës personale dhe punës, babi dhe mami kishin dy vlera shumë pozitive që jam shumë e lumtur që na i kanë kaluar edhe neve. Gjithmonë thonin që problemet e punës nuk duhet të reflektohen në shtëpi dhe çdo aktivitet që ndërmerret duhet të gëzojë vëmendjen dhe përkushtimin e plotë të individit. E thënë ndryshe, kur babi ishte i stresuar nga puna, nuk e sillte stresin në marrëdhënien e tij bashkëshortore ose me ne fëmijët. Ishte po ai njeri i dashur me ne edhe në një ditë të lodhshme pune, njëlloj si në një ditë pushimi. Gjithashtu, edhe kur ndërpriste procesin e të arsyetuarit të dosjeve pasdite për një kafe, ishte i përqendruar totalisht te familja ose miqtë me të cilët po ndante kafen e pasdites. – A ka pasur raste në punën e tij që është ndjerë realisht i kërcënuar dhe, pavarësisht përvojës, në një moment ka thënë: “Po, kam frikë”? Profesioni i gjyqtarit është një profesion i vështirë kudo në botë, besoj. Babi ishte njeri i drejtë dhe me një integritet të lartë, besonte te peshorja e drejtësisë dhe institucioni që përfaqësonte. Qetësinë e familjes e kishte shumë të shenjtë dhe prandaj nuk pranonte kompromise që mund ta vinin në rrezik atë ose familjen. Ka qenë një person që gjithmonë dilte në qytet pa e limituar veten në aktivitetet e tij. Edhe fakti që përdorte biçikletën shpesh si në Shkodër ashtu edhe në Tiranë, tregonte qetësinë e shpirtit të tij për sa i përket kësaj pjese. Ashtu e mbaj mend që kur isha fëmijë. – Si reagoi Astriti kur Gjykatën e Apelit e fshinë nga Shkodra dhe i bashkuan të gjitha në Tiranë? Vetë nga natyra, babi ishte njeri që në çdo situatë dinte të evidentonte e të vlerësonte anët pozitive, por edhe të analizonte problematikat dhe hapësirat për përmirësim. Mendimet e tij për përmirësimin e sistemit të drejtësisë i ndante me kolegët si gjatë kohës kur ishte gjyqtar në Shkodër, ashtu edhe në Tiranë. – A e ndjente peshën e punës kur magjistratët e rinj mund të bënin gabime profesionale? Babi kishte bindjen që një pjesë e madhe e punës së një gjyqtari të mirë dhe me përvojë në sistem është bashkëpunimi me kolegët e rinj. Ishte gjithnjë në kontakt me kolegët në një marrëdhënie simbolike për të dhënë eksperiencën dhe këshillat e tij, por edhe për të zgjeruar mendimet e tij për profesionin. Kishte një natyrë shumë kurioze për të mësuar nga “brezi i ri”, siç i quante ai, dhe shpesh i inkorporonte vlerat që kolegët e rinj i përcillnin edhe në punën e tij. – Lidhja e tij me Shkodrën ishte simbiotike. Këtë e tregojnë edhe poezitë që bënte për qytetin e lindjes. Sa i lidhur ishte me njerëzit e atij qyteti? Babi ka lindur, është rritur dhe ka kaluar pjesën më të madhe të jetës së tij në Shkodër. Që në gjimnaz ka qenë i angazhuar në jetën sociale të Shkodrës, duke kontribuar në zhvillimin e qytetit bashkë me shumë shkodranë të tjerë. Ishte krenar për Shkodrën dhe gjithmonë dëshironte që Shkodra e shkodranët të gëzonin reputacionin që meritonin. Figurën e babit në raport me shoqërinë shkodrane e mbaj mend gjithmonë si një derë e hapur për bashkëqytetarët. Gjithashtu, respekti që gëzonte në Shkodër nga të gjitha shtresat e shoqërisë ishte gjithmonë një krenari për ne dhe me siguri një ndjesi shumë pozitive e mirënjohje për të gjithë nga ana e tij. – Keni prekur në media se do të kishit dashur të digjej nga Vettingu. Pse kjo deklaratë? Përgjatë karrierës së tij 33-vjeçare, babi ka kaluar në sitën e shumë reformave të drejtësisë, ku pikësynimi ka qenë vlerësimi i profesionalizmit dhe integritetit të gjyqtarit. Reforma e fundit e drejtësisë, vettingu, që ai kaloi, ishte në shumë aspekte një periudhë stresuese që babi e ndjeu edhe në shëndetin e tij fizik. Kjo për kohëzgjatjen e procesit të vettingut ndaj tij, për presionin mediatik të kohës dhe për mënyrën se si vettingu u trajtua. Babi kishte një karrierë të gjatë në drejtësi, duke kaluar shumë periudha problematike të historisë së shtetit, si gjykimet gjatë vitit 1997, mandatet në Kolegjin Zgjedhor në zgjedhje të vështira, si dhe gjykime të shumta komplekse pranë Gjykatës së Krimeve të Rënda. Gjatë gjithë këtyre viteve dhe sprovave kishte punuar me integritet, duke bërë një jetë tepër të thjeshtë dhe modeste. Duke marrë gjithë këto në konsideratë, shtuar edhe stresin e kohëve të fundit nga volumi i punës dhe ngjarja fatale, mami dhe gjithë familja mendonim shpesh që për ne do të ishte një fund më i lumtur po të mos kishte kaluar vettingun dhe sot të ishte pranë nesh. Një largim i mëhershëm nga sistemi do t’i jepte atij mundësinë që vitet e fundit t’i kalonte me më shumë kohë me familjen, me nipërit dhe mbesat, si dhe me miqtë e tij më të mirë. Gjithsesi, për babin profesioni i gjyqtarit ishte një mision jete dhe një përkushtim i jetës së tij. Ishte shumë krenar për punën e bërë ndër vite dhe për konfirmimin e figurës së tij nga procesi i vettingut. – Rrjedhimisht me këtë, keni treguar se sa e vështirë është drejtësia në Shqipëri. E thënë ndryshe, një ftesë për qytetarët që të ndërtojnë të ardhmen larg vendit tonë për sa kohë nuk të lënë të punosh, apo jo? Në diskutimet tona të shpeshta mbi këtë temë, babi ishte i bindjes që largimi nga vendi duhet bërë për të marrë eksperienca nga kultura të tjera, për t’u zhvilluar profesionalisht dhe në karakter, e më pas duke i sjellë këto vlera dhe njeriun e formuar përsëri në vendin e lindjes për të përmirësuar qoftë sistemin e drejtësisë, qoftë aspekte të tjera të shoqërisë shqiptare. Gjithashtu mendonte se kultura e të punuarit rrënjoset që në vogëli, duke theksuar këtu edhe rolin e rëndësishëm të figurës së prindit dhe institucioneve të arsimit në formimin e brezave që punojnë me përkushtim për zhvillimin e lagjes, qytetit apo dhe vetë shtetit tonë. – I ndjeri Kalaja nuk arriti të shijonte sa duhet nipin e vogël. A është ky pengu më i madh i jetës suaj? Babi i donte shumë fëmijët. Të shohësh prindin të takohet dhe të ndajë emocionet me fëmijët e tu të mbush shpirtin. Keqardhja që ne ndjejmë është, pa dyshim, mosshijimi i nipit të vogël, të motrës sonë të vogël dhe i gjithë gëzimeve familjare që do kemi në vijim, ku babi nuk do jetë fizikisht me ne. Ne jemi rritur vetë me gjyshërit dhe, si shumë të tjerë, e ndjejmë edhe sot e kësaj dite me shumë emocion dashurinë që gjyshërit na kanë falur, por edhe kanë marrë nga ne. Edhe për nipin e vogël do të jetë patjetër një mungesë e një ndjesie që nuk arriti ta njohë plotësisht. – Cila ka qenë biseda juaj para ditës fatale? Na uroi të gjithëve një javë të mbarë pune dhe javë të mbarë shkolle, siç bënte çdo të hënë. – A do të donit të trashëgonit profesionin e tij që një ditë në Shqipëri të ketë drejtësi të lirë për gjithkënd? Për të tre ne, babi donte shumë që të zgjidhnim rrugën e drejtësisë, por besoj që dëshirën më të madhe e kishte të shihte vëllain të ndiqte rrugën që ai ndoqi në sistemin e drejtësisë. Vëllai ka mbaruar fakultetin e drejtësisë dhe në shumë diskutime profesionale mes tyre ndihej kjo dëshirë e tij, por edhe krenaria teksa dëgjonte arsyetimet e vëllait që përmirësoheshin çdo ditë. Besoj kjo gjë do ta kishte bërë shumë të lumtur dhe krenar. – Si ishin marrëdhëniet e tij me politikanët? Në një televizion kam dëgjuar nga një analist që babai juaj kishte deklaruar se mund ta fuste të birin në punë ku të donte, vetëm një telefonatë larg e kishte. Por, preferonte që i biri ta zgjidhte vetë udhën e tij. Babi ishte njeri që gëzonte respekt nga të gjitha shtresat e shoqërisë. Nuk ishte njeri që synonte të kishte sa më shumë miq me status, por synonte të kishte miq të vërtetë. Për shkak të profesionit dhe kontaktit të vazhdueshëm me njerëz nga të gjitha profesionet, e kishte mundësinë të siguronte një punësim për vëllain pranë kompanive private. Por dëshira e tij ishte që konkretisht vëllai të punësohej pranë kompanive ku ai i besonte në vlerat e menaxhimit dhe kulturës së kompanisë, duke e ditur se këto vlera do t’i shërbenin si bazë në ndërtimin e karrierës së tij. – Më shuaj një kureshtje. Gjithmonë ka pasur paragjykime për anëtarët e SPAK, pra gjyqtarët dhe prokurorët e këtij institucioni, jo vetëm për mbivlerësimin mediatik, por edhe nga ana financiare. Çfarë mendonte babai juaj? Babi kishte respekt për të gjithë profesionistët e drejtësisë. E vlerësonte dhe e kuptonte vështirësinë e punës dhe dëshirën për të pasur një sistem drejtësie dhe një shtet shqiptar ku fëmijët tanë do të donin të rriteshin dhe të investonin në shoqërinë shqiptare. – Mbi tre dekada si gjyqtar në Shqipëri. A besonte se vendi ynë ka pasur progres, me gjithë stivën e dosjeve në Gjykatën e Apelit që një Zot e di kur do të mbarohen, apo ishte i drejtpërdrejtë dhe thoshte: “Jo, këtu nuk do të bëhet kurrë”? Derisa vazhdonte e punonte dhe çdo natë mbyllte dosje, si të lehta ashtu edhe të vështira, ai kishte besim se sistemi do të rregullohej në të ardhmen. – Në fund, nëse do të kishit mundësinë t’i drejtonit një mesazh atyre që nuk e kanë njohur, por duan të kuptojnë kush ishte në të vërtetë Astrit Kalaja, çfarë do t’u thoshit? Astrit Kalaja ishte një njeri i thjeshtë, respektonte si zyrtarin ashtu edhe punëtorin në maksimum. Jepte shpesh mendime juridike sa herë që ia kërkonin njerëzit që e njihnin, por edhe ata që nuk e njihnin. Ishte human dhe me zemër të madhe për të gjithë. E ndjente veten të respektuar si në punë, ashtu edhe në lagjen ku jetonte. – Çfarë do të doje të shtoje në këtë intervistë të ndjerë? Do të doja që ne, fëmijët e tij, në të ardhmen ta mbajmë kokën lart për babin që kishim dhe ta nderonim atë. Do të donim që ai të dinte sesa krenarë ndihemi që jemi fëmijët e tij, e se sa krenar jemi për emrin e mirë që ai na ka lënë mbrapa. Ai ishte një person që rrallëherë mund të rastisej në ditët e sotme, duke filluar që nga mentaliteti i tij e duke përfunduar tek mënyra sesi sillej me të gjithë, pra ky ishte babi ynë. Në fund, mbetet jehona e një jete të jetuar me dinjitet. Në raftet e mbushura me libra drejtësie, në kujtimet e fëmijëve që e përmendin me krenari, në vendimet e drejta që ka dhënë, Astrit Kalaja vazhdon të jetojë! Ai ishte njeriu që besoi se e drejta s’mund të vritet, se fjala e ndershme lë gjurmë më të thella se çdo vendim gjyqësor. Dhe ndoshta, në Shkodrën që e deshi aq shumë, në sallat ku dhe punoi ndrë vite, gjurmët e tij do të vazhdojnë të “frymojnë”, si kujtim i një jete të bukur, të drejtë dhe të ndershme.

Astrit Kalaja, gjyqtari që luante piano e jepte DREJTËSI

Françeska Kordalli

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Lufta me Bulevardin

“ALBANIAN FILES”: 4 çështjet e debatueshme

Vajzat e humbura

Librazhdi, qyteti që nuk njihni, me bujtina dhe aventura që ju lënë pa mend

Mariglen Disha, njeriu pas vizionit të ri për Librazhdin!

PROTESTA E MEMEVE TË TALLESH NË ZGRIPIN E PAMUNDËSISË

Artikujt më të lexuar

Zvërneci, investimi që do ndryshojë historinë e turizmit shqiptar

Përtej Zvërnecit

Vajzat e humbura

Lufta me Bulevardin

Gjergj Luca, kryeoligarku i Shkrimsit, rebeli që grisi diplomën për t’u bërë biznesmen

JETA E NATËS NË VITET ’90, NGA DISKO ALBANIA DHE MARIKAJ TE BUZUKËT E PARTYT RAVE

Sabri Godo, veç “SKËNDERBEU”-t ju rrëfej betejat e mia me kalë

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?

Astrit Kalaja, gjyqtari që luante piano e jepte DREJTËSI

Françeska Kordalli

Mbështetni autorët dhe abonohuni në përmbajtje

Shkarko

Zblloko Artikullin

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Artikujt më të lexuar

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?