Kultura përballë “Megalo Idesë” për helenizim

Spastrimi nis 111 vite më parë, por shqiptarët nga gjermania e Euro 2024 nuk e harrojnë as Dardaninë e as Çamërinë. Përkujtohet vrasja e krerëve çamë, në Përroin e Selanit, figura historike e eurditë që kanë shënjuar në historinë e shqiptarëve.

Adile Hoxha ka mbërritur në Tiranë nga Australia e largët. Ajo është bija e një babai nga Çamëria dhe e një nëne nga Filipinet. Në Çamëri ka rrënjët e gjyshit, patriotit të madh Daut Bejdeshati Hoxha. Megjithëse ka lindur larg, babai i saj i ka mësuar shqipen dhe historinë e Çamërisë. Më herët, ka ardhur në Shqipëri me të atin, por tani rikthehet pa të. Pas shumë vitesh takon hallën, të afërmit, kushurinjtë që i flasin me të njëjtën gjuhë që i fliste i ati. Është një personazh i njohur në rrjetet sociale, ka influencë dhe ndiqet nga shumë të rinj. Ditën e parë që foli shqip për ndjekësit e vet, u tregoi pikërisht këtë histori, historinë e një vajze nga Çamëria. Çdo ditë që vinte më pas, i zgjonte edhe më shumë dëshirën për t’iu bashkuar homazheve për ata që humbën jetën. Unë e gjej në Varrezat Monumentale të Kllogjerit, pastaj në një koncert ku për të, detaje të historive apo kulturës që ka trashëguar nga i ati nuk janë tërësisht të panjohura. E shoh dhe bashkë me Adile Hoxhën kuptoj se kujtesa, dëshmitë, rrëfimet, ekspozitat, koncertet e një fjalë rrëfyer diku ka gjithnjë vlerë. Për mua Adile Hoxha, portreti i një vajze dukshëm filipineze që udhëtonte nga Australia e largët për të nderuar kujtimin e gjyshit, apo për të hedhur një valle çame ishte dëshmi e bukur e një kulture dhe tradite që sado plagosur nga historitë e së shkuarës apo distancat e largëta, ne e kemi trashëguar njëlloj si historitë që nisin me përndjekje e masakra rreth 100 vjet më pare, por që përfundojnë bukur. Ndaj, kryetarin e PDIU-së në këtë intervistë dua ta kthej sa 100 vite pas, po aq edhe 100 ditë më pas, ku në koncertin për Çamërinë nuk mungon as Adile Hoxha.