7 arsyet ku çalon “Paqja Fiskale”

Ka falje fiskale (amnistia) dhe paqe fiskale. Janë të ndryshme. Falja fiskale përfshin 2.1 miliarde euro detyrime të prapambetura të biznesit ndaj Shtetit: taksa të papaguara, gjoba dhe kamatëvonesa. Paqja Fiskale nënkupton një marrëveshje të përkohshme mes shtetit dhe sipërmarrësve tatimpagues, që do të zgjasë 3 vjet 2026-2028. Marrëveshja synon mbylljen e detyrimeve të prapambetura nga mosdeklarimi korrekt i fitimit dhe nga mosrregjistrimi korrekt i aseteve të tyre në tre vitet e fundit (2023-2025). Që të dalin të larë, sipërmarrësit i paguajnë Shtetit për diferencat një tatim prej 5 përqind. Falja fiskale, pra falja e detyrimeve tatimore është vetëm për një vit, këtë vit. Ligji “Për fshirjen, shuarjen dhe pagesën e detyrimeve tatimore ndaj administratës tatimore qendrore dhe detyrimeve të pagueshme në doganë” ka nisur zbatimin nga 1 janari 2026. Parashikohet që në këto 12 muaj të përfitojnë rreth 207 mijë tatimpagues, me detyrime tatimore dhe doganore të papaguara. Tabela 1. Detyrimet e papaguara që trajtohen nga falja fiskale Detyrimet e papaguara (TVSH, Tatim-fitim, etj.) para dt. 31 dhjetor 2014 falen plotësisht 537 mln euro Detyrimet e papaguara nga 1 janari 2015 deri më 31 dhjet.2020 falen 50% po e pagove me një këst 852 mln euro Gjobat dhe kamatat nga 1 janari 2021 deri më 31 dhjet.2024 falen po e pagove detyrimin 531 mln euro Falen gjobat dhe kamatat nga 1 janari 2015 deri më 31 dhjet.2024 për detyrimet doganore 169 mln euro Çfarë përfitohet nga falja fiskale Ky ligj parashikon faljen e detyrimeve më të vjetra se 10 vjet, praktikisht të detyrimeve të krijuara deri në vitin 2014. Janë 355 milionë euro detyrime me vjetërsi mbi 10-vjeçare, të cilat praktikisht do të fshihen, përmes kësaj faljeje fiskale, duke i çliruar bizneset nga statusi debitor, pra borxhli me Shtetin. Përfituesit e dytë më të mëdhenj do të jenë ata që kanë borxhe me vjetërsi deri 5-vjeçare. Për këto subjekte parashikohet fshirje e gjobave dhe e kamatave, por ama pagim i detyrimit qw kanw ndaj shtetit. Detyrimi i borxhlinjve me vjetërsi deri 5-vjeçare është 531 milionë euro, bashkë me kamatëvonesat. Kategoria e tretë janë subjektet me borxhe nga 5-10 vjet. Kush realizon pagesën e detyrimit tatimor (pra të tatimit të papaguar) me 1 këst, merr zbritje 50% për gjobat e kamatat, ndërsa kush i paguan në disa këste, merr ulje 25%. Borxhet me këtë vjetërsi arrijnë në vlerën 83.4 miliardë lekë ose 852 milionë euro. Tabela 2. Përfitimet për Shtetin nga falja dhe paqja fiskale Sjellin të ardhura të menjëhershme në buxhet Rrisin qendrueshmërinë e të ardhurave tatimore falë zgjerimit të bazës Përmirësojnë marrëdhëniet administratë tatimore–biznes Ulin kostot e mbledhjes së detyrimeve Ulin kostot e konflikteve ligjore Problematika e faljes fiskale Kudo ku ka vendime tw tilla madhore qw ndikojnw drejtpwrswdrejti nw ekonomi, ka edhe debate e problematika, si kwto qw do tw rendisim mw poshtw. Së pari , kjo është amnistia më e madhe e ndodhur gjatë 3 dekadave të fundit. Ajo penalizon ata që kanë paguar çdo detyrim në kohë ndaj shtetit dhe shpërblen ata që nuk kanë qenë të ndershëm, të cilët, për më tepër, i kanë bërë edhe konkurrencë të pandershme bizneseve të rregullta. Amnistitë e pjesshme të shpeshta (pesë të tilla në 20 vitet e fundit) ndikojnë negativisht në kulturën e vetëdeklarimit dhe bindjes ndaj legjislacionit fiskal. Është tejet i përhapur mendimi tek sipërmarrësit se do të vijë një moment dhe qeverisjet e radhës do të prezantojnë amnistinë e radhës. Me këtë falje të madhe, do të duhej të paraqitej një iniciativë konkrete, e cila do të ndalonte miratimin e amnistive të radhës për një periudhë të paktën 20–25 vjeçare, duke dhënë mesazhin se konkurrenca e ndershme dhe respektimi i legjislacionit janë imperative për Kuvendin e Shqipërisë. Mazhoranca e sotme i ka ende të gjitha mundësitë ta vendosë në ligj një nismë të tillë. Së dyti , kjo falje e madhe nuk merr parasysh llojin e borxhit, duke përfituar të gjithë ata të cilët kanë borxhe të krijuara nga evazioni, mashtrimi, kontrabanda, etj. Mesazhi negativ që jep kjo amnisti është se “evazioni dhe abuzimi shpërblehen”. Së treti , qeveria nuk deklaron se sa është masa dhe vjetërsia e borxhit që vetë qeveria dhe organet e saj tatimore e doganore janë të bindura se nuk e mbledhin dot. Për dekada, organet tatimore dhe doganore nuk kanë ndërmarrë masat e duhura për rekuperimin e borxhit dhe prandaj ky borxh sot i tejkalon të dy miliardë eurot! Me këtë falje, paaftësia e administratës shtetërore dhe përgjegjësia e saj po amnistohen me ligj. Së katërti , gjatë gjithë faljes, qeveria nuk ka asnjë detyrim të publikojë paraprakisht listën e plotë të të gjithë borxhlinjve me tatimet dhe doganat, identitetin e tyre dhe vlerat e detyrimit. Pse duhet mbajtur e fshehtë kjo listë? Pse bie ndesh me ligjin për privatësinë e të dhënave të biznesit? Mirëpo, një falje e madhe zhvillohet një herë në disa dekada. Edhe pse zaret tashmë janë hedhur, ka ende kohë që të kërkohet fuqimisht transparenca e listës dhe publikimi i saj. Së pesti , në të njëjtën mënyrë, Ministria e Financave duhet të detyrohet me ligj që, në mënyrë periodike (një herë në çdo dy javë apo në muaj), të publikojë listën e përfituesve dhe masën e përfitimit të secilit, subjekt për subjekt. Së gjashti , përse duhen ndërprerë menjëherë ankimimet dhe proceset gjyqësore të iniciuara nga bizneset kundër administratës tatimore apo doganore? A nuk po përdoret kjo falje e madhe për të mbyllur potencialisht qindra vendime, të cilat do të binin në kurriz të administratës tatimore dhe doganore? A nuk mund të shihet kërkesa detyruese në këtë ligj, për t’u tërhequr nga ankimimet/proceset gjyqësore, si një formë presioni ndaj bizneseve? Së shtati , pse kaq pesimiste administrata jonë fiskale? Ndërkohë që borxhi tatimor dhe doganor i kalon 2.1 miliardë eurot, me çfarë metodologjie dhe analize Ministria e Financave vlerëson që të ardhurat nga kjo falje e madhe do të jenë vetëm 3.7 miliardë lekë ose 41 milionë euro në arkën e shtetit? Sa e paqtë është paqja fiskale? Edhe pse jo në këto ditët e para të janarit 2026, ngaqë duhet të dalin urdhëresat për zbatimin e Ligjit për Paqen Fiskale nga Ministria e Financeve, ky proces ka nisur tashmë. Paqja Fiskale 2026-2028 mund të përfaqësojë një periudhë qëndrueshmërie në politikat tatimore dhe fiskale, ku qeveria shmang ndryshimet e shpeshta në ligjet e taksave dhe ofron një mjedis të parashikueshëm për bizneset dhe qytetarët. Ajo mund të nënkuptojë gjithashtu ulje të tensioneve mes administratës tatimore dhe subjekteve ekonomike, lehtësim të barrës fiskale, si dhe forcim të dialogut midis shtetit dhe sipërmarrjes private. Ky është potrenciali pozitiv i saj. Tabela 3. A ndikon Paqja Fiskale në punësim dhe konkurrueshmëri? Formalizimi i bizneseve sjell formalizim të tregut të punës Më shumë kontrata të deklaruara Rritje të sigurisë sociale për punonjësit Bizneset formale konkurrojnë në kushte më të barabarta Rritet produktiviteti dhe konkurrueshmëria e ekonomisë Nëse shoqërohet me reforma institucionale dhe digjitalizim, Paqja Fiskale mund të jetë pikë kthese në luftën kundër informalitetit E ndryshon marrëdhënien me biznesin nga ndëshkuese në bashkëpunuese Mirëpo, njëkohësisht, paqja fiskale paraqet një sfidë të madhe. Fakti që në qendër të procesit do të jenë vetë organet tatimore (shpeshherë të anatemuara për nivele të larta të korrupsionit dhe të praktikave abuzive) përbën rrezikshmëri, pasi do të jenë po tatimorët tanë, një pjesë kaq problematike, ata që do të vendosin çfarë do të paguhet nga ana e subjekteve, njëherë që ata kanë aplikuar online, duke shprehur dëshirën dhe ofruar të dhënat, për të hyrë në marrëveshjen e paqes fiskale. I gjithë procesi rrezikon kështu të kthehet në mekanizëm presioni, për përfitime të paligjshme nga tatimorët. Tabela 4. Kush nuk përfiton nga Paqja Fiskale? Bizneset me detyrime tatimore të papaguara Bizneset në proces ankimimi administrativ Bizneset subjekt i procedimeve penale Bizneset e dënuara me vendim të formës së prerë per mashtrim tatimor ose fshehje te ardhurash Bizneset subjekt hetimi nga administrata tatimore Kompanitë që realizojnë projekte koncesionare Sikurse e përmendëm më lart, kriter për t’u përfshirë në marrëveshjen e paqes fiskale është edhe detyrimi për t’u tërhequr nga ankimimet dhe/apo proceset gjyqësore. Mirëpo kështu nuk do të kemi kurrë mundësinë për të parë dhe vlerësuar nivelet e abuzimit të detyrës nga ana e tatimorëve, me vlerësime dhe ndëshkime abuzive, arbitrare dhe klienteliste të tyre.

7 arsyet ku çalon “Paqja Fiskale”

Fatos Çoçoli

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Lufta me Bulevardin

“ALBANIAN FILES”: 4 çështjet e debatueshme

Vajzat e humbura

Librazhdi, qyteti që nuk njihni, me bujtina dhe aventura që ju lënë pa mend

Mariglen Disha, njeriu pas vizionit të ri për Librazhdin!

PROTESTA E MEMEVE TË TALLESH NË ZGRIPIN E PAMUNDËSISË

Artikujt më të lexuar

Zvërneci, investimi që do ndryshojë historinë e turizmit shqiptar

Përtej Zvërnecit

Gjergj Luca, kryeoligarku i Shkrimsit, rebeli që grisi diplomën për t’u bërë biznesmen

Vajzat e humbura

Lufta me Bulevardin

Gjiri i Kakomesë, “Bukuroshja” e braktisur bëhet gati për TURIZËM

PROTESTA E MEMEVE TË TALLESH NË ZGRIPIN E PAMUNDËSISË

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?

7 arsyet ku çalon “Paqja Fiskale”

Fatos Çoçoli

Mbështetni autorët dhe abonohuni në përmbajtje

Shkarko

Zblloko Artikullin

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Artikujt më të lexuar

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?