5 milionë eurot e 11 majit

Askush nuk do ta besonte nëse do ta thonim me zë të lartë se demokratët shpenzuan më shumë para se socialistët gjatë fushatës së zgjedhjeve të 11 majit të këtij viti. Të gjithë i prisnin me kërshëri shpenzimet e partive politike, por çudia e filozofisë “Ndiq paranë”, i suprizoi të gjithë. Në fushatat elektorale është e vështirë të ndjekësh paratë, sepse janë ato të dukshmet, dhe të padukshmet. Financimi nuk është vetëm mjet për të arritur pushtetin, por shpesh vetë forma e tij më e pastër. Aty ku qarkullojnë paratë, qarkullojnë edhe ndikimet, prioritetet dhe heshtjet. Me publikimin e raporteve financiare të partive politike për fushatën e 11 majit, po analizojmë të dhënat, për të mos i parë zgjedhjet vetëm me çfarë thuhet në podium, por për të kuptuar: kush e paguan mikrofonin. Kush hodhi më shumë para më 11 maj? Raportet zyrtare të depozituara në KQZ dhe të lexuara me kujdes nga NewsBoomb, tregojnë se Partia Demokratike shpenzoi 500 mijë euro më shumë se socialistët në fushatën e fundit elektorale. “A ka shaka më të madhe se kjo? Unë të garantoj që, të paktën 5 mln Lubia në Fier nuk është ndarë. Vetëm Lubia. Ne raportojmë shifra të vërteta, ata mashtrojnë se i kanë të tyre. Ka gjë më të turpshme se kjo”, - tha Sali Berisha një ditë pas publikimit të raporteve, duke akuzuar partinë në pushtet për fshehje të financimit të vërtetë. Raportet financiare të dy partive kryesore, tregojnë se PD harxhoi 2.3 mln euro, përkundrejt 1.8 milionë euro të socialistëve. Burimet kryesore të fondeve të Berishës, janë kuotat nga anëtarësia, 1.7 milionë euro, 440 mijë euro i ka marrë nga financimi që jep buxheti i shtetit, ndërsa 100 mijë euro të tjera i ka përfituar nga donatorët që kanë dhuruar para për partinë në fushatë. Socialistët me në krye Edi Ramën kanë mbledhur kuota anëtarësimi më pak se PD, 1 milionë euro. Ky është burimi më i madh i financave të saj, e ndjekur nga 650 mijë euro fond nga buxheti i shtetit. Donatorët apo sposorizuesit e fushatës së PS, janë pak a shumë sa dhurimet që ka përfituar PD, afro 110 mijë euro. TABELË Partia Socialiste Të ardhurat 1.8 milionë euro Nga fondet publike: 650 mijë euro Nga individë: 109 mijë euro Nga vetë partia: 1 milionë euro Në natyrë : 99 mijë euro TABELË Partia Demokratike Të ardhurat 2,27 milionë euro Nga fondet publike: 450 mijë euro Nga individë: 99 mijë euro Nga persona juridikë: 14 mijë euro Nga vetë partia: 1,7 milionë euro Në natyrë : 2,7 mijë euro “Më mirë të dish, se sa të kesh” Të dish si t’i përdorësh paratë, është po aq e rëndësishme se sa t’i kesh ato. Nëse raportet zyrtare i pranojmë si realiste, PD që ka shpenzuar më shumë në fushatën e 11 majit, në fakt pësoi një humbje të dhimbshme, me vetëm 50 deputetë. Ajo që diferencon partinë udhëheqëse opozitare nga mazhoranca, është se ajo ka shpenzuar më shumë se gjysmën e fondit të saj, për konsulentin amerikan, Chris LaCivita, i cili erdhi në Tiranë, sapo kishte mbyllur me sukses fitoren e Trump në SHBA, ekip në të cilin ai mori pjesë. Kjo faturë konsulence e “groposi” PD-në. U shpenzuan plot 1.4 milionë euro, dhe i ngelën në dispozicion vetëm 900 mijë euro të tjera për të përmbushur nevojat e fushatës. Demokratëve ju është dashur të bëjnë ekonomi, dhe të ndajnë fondet në katër drejtime kryesore: media e rrjete sociale, transport, mitingje e sondazhe. Ndërsa Partia Socialiste, që në dukje nuk kishte nevojë për lobime, dhe ndryshim perceptimi tek të huajt, është përqëndruar tek narrativat e brendshme. Si të arritën mesazhi i saj tek sa më shumë njerëz, përmes televizioneve, portaleve, rrjeteve sociale dhe takimeve masive. Ndaj shpenzimet më të mëdha PS i ka për mediat dhe mitingjet. Buxheti në këto dy fusha i partisë së Ramës, janë shumëfish më të larta se ato të Berishës. Fatura më e shtrenjtë e PS-së, është 80 mijë euro për një kompani që ka qenë përgjegjëse për rrjetet sociale të kësaj partie. TABELË PD Totali i shpenzimeve: 2, 27 milionë euro Konsulenca (LaCivitta) 1.4 milionë euro Media (përfshirë M. Sociale) 416 mijë euro Transporti 86 mijë euro Mitingje/tubime 74 mijë euro Sondazhe 55 mijë euro TABELË PS Totali i shpenzimeve: 1.8 milionë euro Media (përfshirë M. Sociale): 570 mijë euro Mitingje/Tubime: 420 mijë euro Reklamime në natyrë: 132 mijë euro LaCivita, llastimet dhe përfitimet... Pajtimi i këshilltarit të Trump, ishte një lëvizje e fortë e Berishës, i cili tentoi përmes këtij operacioni lobimi, të zbuste “damkën” e një kandidati për kryeministër që mban përcaktimin “non grata për korrupsion madhor dhe minim të demokracisë” nga Departamenti Amerikan i Shtetit. Shuma totale e paguar për konsulencë në këtë rast (Advancing Strategies) është 1,376 milionë euro, e ndarë në 3 këste dhe paguar paraprakisht në janar, mars dhe prill. Përveç pagesave për konsulencë, është regjistruar edhe një pagesë për shërbime transporti, me vlerë 14 mijë euro, për ardhjen e LaCivita në Tiranë. Kumbari i kësaj marrëveshjeje ishte Fatmir Mediu, i cili gjithashtu është kujdesur t’i ofrojë komoditetet e duhura lobistit amerikan, LaCivita, si dhe dy amerikanëve të tjerë që u shfaqën krah Berishës, në fushatën e 11 majit, Paul Manafort, dhe Stewart James Jackson. Partia Republikane ka paguar qëndrimin e Chris LaCivitta në një hotel luksoz në Tiranë, për 5 netë. Ai ka ardhur 3 ditë para zgjedhjeve dhe ka ikur një ditë pas votimeve. Strehimi i tij kushtoi 1,213 euro, ose 273 euro për natë. Mediu i mbuloi atij edhe pijet dhe një faturë specifike për 30 minuta masazh koke, me vlerë 60 euro. Gjithashtu, PR ka mbuluar hotelin për të njëjtat data edhe për Paul Manafort, amerikanin tjetër që erdhi të mbështeste Berishën. Pagesa bashkë me pastrimin e rrobave dhe pijet, në këtë rast kushtoi 1,144 euro. Stewart James Jackson erdhi pas shokëve të tij dhe fatura për të ishte 830 euro. Megjithëse ata u paguan shumë, nuk pati ndonjë efekt të ndjeshëm. Berisha i humbi rëndë zgjedhjet, dhe ndikimi i stafit të Trump për kryedemokratin, i papërfillshëm. Ai nuk mundi të siguronte ndonjë udhëtim në SHBA, e nga ana tjetër asnjë lëvizje nuk prodhoi efekt për heqjen e përcaktimit “non grata” për të. “Ekipi i LaCivita, pa diskutim ekipi më serioz i botës, me eksperiencën më të jashtëzakonshme. Por, dhe bëri më të mirën e mundshme. Por ekipi i tyre nuk ishte përgjegjës për diktaturën autoritare të vendosur në Shqipëri nga Edi Rama”,- u justifikua Sali Berisha pasi u publikuara fatura e kripur për konsulentin e tij. Pagesat për median Nëse Berisha nuk do të kishte paguar për konsulencë Chris Lacivita-n, ai një lloj si Rama, shpenzimin më të madh gjatë fushatës së 11 majit, do ta kishte për mediat, televizionet, portalet dhe rrjetet sociale. Të dhënat e analizuara, tregojnë se Edi Rama shpërndau për zgjedhjet e fundit parlamentare 571 mijë euro, ndërsa Sali Berisha një shifër jo të largët me të, 416 mijë euro. Përfituesit kryesore ngelen dy televizionet e mëdha kombëtarë, Top Channel dhe TV Klan. Pagesat e kryera nga Partia Demokratike për median ndahen në 37 transaksione të dedikuara për median tradicionale dhe 23 transaksione për median sociale (kryesisht Meta dhe Acromax, që nuk ngurron të dalë asnjëherë në skenë si një balenë e marrjes së parave jo vetëm të partive). Për mediat sociale, Partia e Berishës ka shpenzuar 48 mijë euro, ndërsa për media tradicionale, TV, portale dhe radio ka dhënë gjatë fushatës 367 mijë euro. Totali i shpenzimeve të PD-së për median sociale dhe tradicionale është 416 mijë euro. Socialistët kanë investuar më shumë në këtë drejtim dhe fokusimi në median e re apo të vjetër, përbën zërin më të madh të shpenzimeve të partisë së Edi Ramës. Pjesën më të madhe të tortës e zënë pagesat për median tradicionale, plot 480 mijë euro, ndërsa për rrjetet sociale janë investuar 154 mijë euro sipas raporteve të depozituara në KQZ. PD dhe aleatët, 80 mijë eurot e dyshimta të Metës Partia Demokratike si udhëheqëse e koalicionit PD-Aleanca për Shqipërinë Madhështore, ka ndarë shpenzimet elektorale me partitë aleate, sidomos me ato parti për të cilat rezervoi vende të sigurta deputetësh në listat e saj të mbyllura. Totali i parave të grumbulluara nga aleatët është plot 265 mijë euro. PD deklaron se ka marrë 150 mijë euro nga Partia e Lirisë, të cilës i garantoi 4 deputetë automatikisht fitues (Tedi Blushi, Erisa Xhixho, Edmond Haxhinasto dhe Brunilda Haxhiu). Partia e Agron Dukës, që siguroi mandatin për Artan Lukun në Durrës, ka dhënë në PD 50 mijë euro, dhe po kaq ka depozituar edhe Fatmir Mediu që siguroi mandat në Tiranë. Më lirë i ka kushtuar vendi Vangjel Dules, i cili ka mbuluar vetëm 15 mijë euro nga shpenzimet e përbashkëta elektorale me PD-në. Por, në raportet e dorëzuara nga PD dhe partia e Ilir Metës, bie në sy një mospërputhje prej 80 mijë eurosh. PL ka deklaruar se ka bërë vetëm një pagesë 70 mijë euro për Partinë Demokratike për mitingje të përbashkëta, si udhëheqëse e koalicionit, e kjo konfirmohet edhe në raportin e PD-së. Kjo transfertë bankare është bërë më 7 maj, pak ditë para zgjedhjeve. Por PD, gjithashtu ka deklaruar edhe një pagesë tjetër, prej 80 mijë eurosh, nga partia e Metës, tek e Berishës. Kjo pagesë është depozituar në bankë, më 7 gusht, pas zgjedhjeve. Njëra prej partive, ose PD ose PL, rezulton se ka bërë një deklarim të rremë në KQZ. TABELË Të ardhurat e PD nga aleatët PL (4 deputetë) 150 mijë euro PAA (1 deputet) 50 mijë euro PR (1 deputet) 50 mijë euro PBDNJ (1 deputet) 15 mijë euro A tregojnë partitë të vërtetën? Ndonëse Komisioni Qendror i Zgjedhjeve monitoron raportet e partive dhe i krahason të dhënat me kontrollet që auditët e saj të pavarur kanë bërë për fushatën, kapaciteti i tyre për tu thelluar nëse ka fshehje të financimit, ngel i kufizuar. Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve, Ilirjan Celibashi, nën dritën e reformës zgjedhore që po afron, kërkon rregullim të fortë të ligjor mbi financimin e fushatave. “Financimi i partive politike dhe i palëve të treta, që nuk janë subjekte zgjedhore, por që përfshihen në fushatë. Duhet të shohim rregullat e fushatën në rrjetet sociale, në media online. Ne jemi akoma tek fushata në radio dhe televizion, ndërkohë që mjetet e komunikimit janë shumë më të larmishme sot”,- tha Celibashi. Mungesa e transparencës financiare si dhe paratë e errëta që mund të futen për të mbështetur një parti, ose një tjetër, preket edhe nga raporti i ODIHR, dalë para pak ditësh, pas një hetimi të gjatë të fushatës së 11 majit. Në raport thuhet se mungon rregullimi specifik për huatë, fushatat online dhe shpenzimet e palëve të treta. “Këto boshllëqe krijojnë rrugë për përdorimin potencial të fondeve të paligjshme dhe të pagjurmueshme dhe shmangien e rregullave të zbatueshme”,- shkruhet në dokument. Gjithashtu nënvizohet se mbikëqyrja online ngelet e kufizuar: “Fushatat online dhe reklamat politike të paguara në platformat e rrjeteve sociale janë të parregulluara, duke mundësuar përdorimin e pakontrolluar të fondeve. Autoritetet duhet të shqyrtojnë rregullimin e fushatave online dhe të palëve të treta, duke përfshirë entitetet e lidhura me partitë politike, dhe të përcaktojnë kushte përkatëse për raportim dhe mekanizma sanksionimi”. ODIHR kërkon që, për të forcuar transparencën dhe llogaridhënien, Komisionit Qendror të Zgjedhjeve duhet t'i jepen burime financiare dhe njerëzore shtesë, së bashku me një mandat të zgjeruar, për të hetuar realisht raportet e financave të fushatës, duke përfshirë fuqinë për të hetuar burimet e donacioneve.

Esiona Konomi

Artikuj të ngjashëm Artikuj

Lufta me Bulevardin

“ALBANIAN FILES”: 4 çështjet e debatueshme

Vajzat e humbura

Librazhdi, qyteti që nuk njihni, me bujtina dhe aventura që ju lënë pa mend

Mariglen Disha, njeriu pas vizionit të ri për Librazhdin!

PROTESTA E MEMEVE TË TALLESH NË ZGRIPIN E PAMUNDËSISË

Artikujt më të lexuar

Zvërneci, investimi që do ndryshojë historinë e turizmit shqiptar

Përtej Zvërnecit

Gjergj Luca, kryeoligarku i Shkrimsit, rebeli që grisi diplomën për t’u bërë biznesmen

Vajzat e humbura

Lufta me Bulevardin

Gjiri i Kakomesë, “Bukuroshja” e braktisur bëhet gati për TURIZËM

PROTESTA E MEMEVE TË TALLESH NË ZGRIPIN E PAMUNDËSISË

Kontaktet

Kategori

Mirëse u ktheve!

Hapni një llogari të re!

Merrni fjalëkalimin tuaj

Je i sigurt që dëshiron ta zhbllokosh këtë artikull?

Are you sure want to cancel subscription?