KURIOZITETE

Pse librat apo filmat e zhanrit polices quhen të verdhë?

Në fakt në vendin tonë edhe librat e ndaluar gjatë periudhës së diktaturës quheshin të verdhë. E kjo për shkak të ndikimit të italiashtes, sepse për italianët librat policeskë janë quajtur e quhen edhe sot e kësaj dite “të verdhë” (gialli). Ndokush mund të mendojë se janë quajtur kështu për shkak të përmbajtjes së tyre plot mister, ankth e frikë, që janë ndjenja që bëjnë që njeriu rë zverdhet. U zverdh nga frika thuhet. Por nuk është aspak ashtu. Historia “giallo”, ka lindur gati një shekull më parë në Itali , kur në vitin 1929 shtëpia e njohur botuese Arnoldo Mondadori, nisi botimin e një kolane romanesh policeskë, duke filluar me La strana morte del signor Benson (The Benson Murder Case) të shkrimtarit amerikan S. S. Van Dine. Ishte zgjedhja e shtëpisë botuese në fjalë që kopertina e librit të kishte ngjyrë të verdhë, në mënyrë që të binte më shumë në sy të lexuesve (meqë në atë kohë librat shiteshin edhe në kjoskat e gazetave). E që nga ajo kohë vazhdon tradita që librat policeskë të kenë kaportinën në ngjyrë të verdhë. Por kjo ka ndodhur vetëm në Itali, sepse në Mbretërinë e bashkuar dhe në SHBA quhen thriller, në Francë, për të njëjtën arsye si në Itali, botoheshin me kopertinë ngjyrë të zezë pra quhen noir.